Begijnhof Brugge

Begijnhof in Brugge: waar de tijd bleef stille staan

De oorsprong van het wereldberoemde Begijnhof in Brugge, ook wel Ten Wijngaard genoemd, gaat terug tot de 13e eeuw. Reeds in 1244 wordt het vermeld, precies het jaar waarin de bisschop van Doornik het statuut van zelfstandige parochie verleende aan het Begijnhof in Brugge, waardoor het een jaar later ook een eigen kerk kreeg. Sinds 1299 maakte het domein van het Begijnhof in Brugge zelfs geen deel meer uit van het stadsgebied. De toenmalige koning Filips IV bracht het rechtstreeks onder het gezag van de landsheer, meteen de verklaring waarom het de titel ‘Prinselijk Begijnhof Brugge’ meekreeg.

Sinds zijn ontstaan doet het Begijnhof in Brugge onafgebroken dienst als oord van rust en bezinning, hoewel daar vandaag de dag natuurlijk de factor toerisme is bijgekomen. Het huidige complex van het ganse Begijnhof in Brugge is voornamelijk zeventiende-eeuws maar doet op het eerste zicht nog erg middeleeuws aan.

Godshuisjes net als het Begijnhof in Brugge

In heel Brugge bestaan thans nog zo’n 46 godshuizen, gelijkaardig aan deze in het Begijnhof in Brugge, in groepjes verspreid over de binnenstad. Deze huisjes, makkelijk herkenbaar aan hun kleine gestalte en witte kleur (en vaak ook met de naam van de eigenaar op de voorgevel), werden opgetrokken uit menslievende, sociale overwegingen vanaf de 14e eeuw. Ze deden aanvankelijk vooral dienst als bejaardenhuisjes voor ambachtslui. In latere tijden werden ze vooral bewoond door alleenstaande vrouwen of weduwen. Deze witte huisjes werden gebouwd door rijke families zodat arme alleenstaande vrouwen een dak boven hun hoofd hadden. Hier hing vaak wel een voorwaarde aan vast: de alleenstaande vrouwen moesten in ruil voor gebruik van de woning elke dag bidden voor de rijke familie. Vandaar dus waarschijnlijk de benaming godshuisjes, de rijkere families kochten zich als het ware een plekje in de hemel, naast God.

Godshuisjes werden gebouwd rond een binnentuin (vergelijkbaar met de tuin in het Begijnhof in Brugge) of in een lange rij langs de straat. Soms kregen ze ook een eigen kapel. Vandaag zijn de meeste van deze huisjes nog steeds bejaardenhuisjes, vaak beheerd door het OCMW (het sociaal vangnet van de stad). Andere huisjes kregen dan weer een volledig nieuwe functie: zo werd het Volkskundemuseum ondergebracht in de godshuisjes in de Balstraat, de voormalige godshuizen van de schoenmakersambacht. Het meest recente exemplaar dateert uit 1959 en ligt op de Blankenbergse Steenweg, buiten het oude centrum dus.

Andere historische gebouwen dan het Begijnhof in Brugge:

- Belfort Brugge
- Stadhuis Brugge
- Poortersloge
- Natiehuizen
- Stadsschouwburg
- Onze Lieve Vrouwekerk